Tóm tắt: Cải cách thủ tục hành chính là nội dung trọng tâm của cải cách hành chính nhà nước, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, yêu cầu nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính ngày càng trở nên cấp thiết. Bài viết khái quát vai trò, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
1. Vai trò cải cách thủ tục hành chính trong vận hành chính quyền địa phương 02 cấp
Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương, đồng thời phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và tính chủ động, sáng tạo của địa phương. Theo khoản 1, Điều 2 Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi năm 2025 quy định: “Chính quyền địa phương gồm Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân được tổ chức phù hợp với đặc điểm của từng đơn vị hành chính”(1). Trong tiến trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp được xác lập nhằm tinh gọn tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương(2). Chính quyền địa phương 02 cấp có thể được hiểu là “mô hình tổ chức chính quyền ở địa phương được cấu trúc thành hai cấp hành chính có đầy đủ thiết chế quyền lực nhà nước (Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân)”(3).
Thủ tục hành chính là một bộ phận cấu thành của hệ thống quy tắc điều chỉnh hành vi trong quản lý nhà nước. Theo quy định của Chính phủ, thủ tục hành chính là “trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức”(4). Cải cách thủ tục hành chính là một nội dung trọng tâm của cải cách hành chính nhà nước, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cụ thể:
Thứ nhất, cải cách thủ tục hành chính góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương. Việc rà soát, đơn giản hóa và chuẩn hóa các thủ tục hành chính giúp loại bỏ những quy trình rườm rà, chồng chéo, qua đó rút ngắn thời gian xử lý công việc và giảm chi phí hành chính. Cải cách thủ tục hành chính còn góp phần nâng cao tính kỷ luật, kỷ cương hành chính, tạo điều kiện để các cơ quan chính quyền địa phương thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công một cách hiệu quả.
Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính góp phần bảo đảm sự thông suốt và hiệu quả trong quá trình phối hợp giữa các cấp chính quyền địa phương. Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và quy trình giải quyết thủ tục hành chính giữa các cấp chính quyền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc chuẩn hóa quy trình và tăng cường liên thông thủ tục hành chính, cải cách thủ tục hành chính giúp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình giải quyết công việc.
Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa thủ tục, công khai, minh bạch quy trình giải quyết hồ sơ và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hành chính công, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục. Điều này không chỉ nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng hình ảnh chính quyền địa phương thân thiện, phục vụ và gần dân.
Thứ tư, cải cách thủ tục hành chính góp phần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan hành chính nhà nước. Việc công khai, chuẩn hóa và số hóa các thủ tục hành chính giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, giám sát quá trình giải quyết hồ sơ của cơ quan nhà nước, góp phần hạn chế các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, đồng thời nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ.
Thứ năm, cải cách thủ tục hành chính là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền địa phương. Việc triển khai các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến và cơ chế một cửa điện tử góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo nền tảng cho việc xây dựng Chính phủ điện tử và từng bước phát triển chính quyền số tại Việt Nam. Hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương được hiện đại hóa, phù hợp với yêu cầu quản trị nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số.
Thứ sáu, cải cách thủ tục hành chính góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Khi các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, minh bạch và thực hiện nhanh chóng, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp được giảm bớt, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư. Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
2. Kết quả cải cách thủ tục hành chính trong thời gian qua
Một là, hệ thống thủ tục hành chính tiếp tục được rà soát, đơn giản hóa và chuẩn hóa theo hướng giảm bớt các khâu trung gian, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch hành chính. Cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” được triển khai rộng rãi tại các địa phương thông qua các trung tâm phục vụ hành chính công và bộ phận tiếp nhận, trả kết quả ở cấp cơ sở. Thực tế cho thấy tại tỉnh Quảng Ninh, địa phương được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong cải cách hành chính, đã tiến hành rà soát và chuẩn hóa trên 1.800 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan nhà nước; đồng thời cắt giảm thời gian giải quyết đối với nhiều thủ tục trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng và đăng ký kinh doanh từ 30% đến 50% so với quy định trước đây. Việc vận hành hiệu quả Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh đã góp phần nâng cao tính minh bạch và giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp(5). Thành phố Hải Phòng đã đẩy mạnh rà soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong nhiều lĩnh vực như đăng ký kinh doanh, đầu tư, xây dựng và đất đai. Nhiều thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh đã được rút ngắn từ khoảng 30% đến 60% thời gian giải quyết so với quy định, trong đó thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được rút xuống dưới 1,5 ngày. Thành phố cũng triển khai các quyết định cắt giảm thời gian giải quyết đối với khoảng 1.680 thủ tục hành chính, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp(6).
Hai là, hiệu quả cải cách hành chính ở các địa phương ngày càng được cải thiện và thể hiện rõ qua các chỉ số đánh giá quốc gia. Theo kết quả công bố của Bộ Nội vụ Việt Nam, Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2024 của các tỉnh, thành phố đạt giá trị trung bình 88,37%, tăng 1,39% so với năm 2023 và là mức cao nhất từ trước đến nay. Bên cạnh đó, Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2024 đạt trung bình 83,94%, tăng 1,28% so với năm 2023, cho thấy mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ hành chính công ngày càng được cải thiện(7).
Ba là, cải cách thủ tục hành chính gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh gọn đầu mối quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy đã góp phần giảm đầu mối trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, hệ thống chính quyền địa phương được tổ chức lại với 34 tỉnh, thành phố và 3.321 đơn vị hành chính cấp cơ sở, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính ở địa phương.
Bốn là, ứng dụng dịch vụ công trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Một trong những thay đổi quan trọng khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp là thiết lập nền tảng cung cấp dịch vụ công trực tuyến thống nhất trên phạm vi cả nước. Từ ngày 01/7/2025, giao diện các cổng dịch vụ công cấp tỉnh được tích hợp và chuyển về Cổng dịch vụ công quốc gia để người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính. Cùng với đó, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương đã được kết nối đồng bộ với Cổng dịch vụ công quốc gia, bảo đảm trao đổi dữ liệu và xử lý hồ sơ điện tử liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương. Theo thống kê năm 2025, 100% (34/34) hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh đã được kết nối với Cổng dịch vụ công quốc gia, tạo nền tảng kỹ thuật cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến trên toàn quốc(8). Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp gắn liền với đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hành chính. Trong giai đoạn đầu triển khai, nhiều địa phương ghi nhận sự gia tăng đáng kể số lượng hồ sơ được tiếp nhận và xử lý trực tuyến. Chỉ trong ba tuần đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, UBND thành phố Hà Nội đã tiếp nhận và xử lý khoảng 66.000 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó phần lớn được thực hiện thông qua các nền tảng số(9).
Năm là, giảm thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp. Trong những năm gần đây, Chính phủ đã triển khai nhiều chương trình cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp. Theo thống kê của Chính phủ, tổng chi phí tuân thủ thủ tục hành chính ở Việt Nam ước tính hơn 120.000 tỷ đồng mỗi năm, trong đó phần lớn liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh(10). Thực hiện Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026 với mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính(11). Việc triển khai dịch vụ công trực tuyến và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã tạo điều kiện để giảm chi phí đi lại, in ấn và thời gian chờ đợi của người dân. Chính phủ đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến và không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh, qua đó giảm đáng kể chi phí tuân thủ và tăng tính minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính(12).
3. Hạn chế cải cách thủ tục hành chính trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 02 cấp
Thứ nhất, một số thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp, quy trình giải quyết chưa thực sự tinh gọn. Trong nhiều lĩnh vực như đất đai, đầu tư, xây dựng, thủ tục hành chính vẫn còn nhiều bước trung gian, dẫn đến thời gian xử lý hồ sơ kéo dài và phát sinh chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, để hoàn thành các thủ tục liên quan đến cấp phép xây dựng tại Việt Nam, doanh nghiệp phải thực hiện khoảng 10 thủ tục với tổng thời gian trung bình khoảng 166 ngày(13). Điều này cho thấy việc tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính cần tiếp tục được đẩy mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.
Thứ hai, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính ở một số địa phương vẫn chưa đồng bộ. Qua theo dõi của Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Văn phòng Chính phủ và Báo cáo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giai đoạn từ ngày 01/7 đến ngày 15/7/2025, vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực hiện thủ tục hành chính (TTHC), chuyển đổi số, ảnh hưởng đến quá trình vận hành của toàn bộ hệ thống mới, trong đó tập trung vào 04 nhóm vấn đề chính: (1) Hạ tầng kỹ thuật còn thiếu, yếu, chất lượng chưa đảm bảo; (2) Hệ thống thông tin còn chưa ổn định, có trường hợp thường xuyên gặp lỗi, chậm, treo và dữ liệu thiếu kết nối, chia sẻ, đồng bộ, liên thông; (3) Thể chế, quy trình và nguồn nhân lực còn thiếu hoặc chậm được sửa đổi, hoàn thiện; (4) Công tác hỗ trợ, hướng dẫn, tuyên truyền còn chưa hiệu quả, sát thực, có xuất hiện tình trạng "cò làm giấy tờ" ở một số địa phương và phát sinh thêm thủ tục hành chính không đúng quy định trong văn bản quy phạm pháp luật(14).
Thứ ba, tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến và mức độ số hóa hồ sơ hành chính ở một số địa phương vẫn còn hạn chế. Theo định hướng của Chính phủ, đến năm 2025 phấn đấu 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến và tối thiểu 80% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử theo Quyết định số 06/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia(15). Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều địa phương vẫn chưa đạt được mục tiêu này. Theo báo cáo chuyển đổi số quốc gia của Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam (trước đây), năm 2024, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trực tuyến trên phạm vi toàn quốc mới đạt khoảng khoảng 65 - 70%, thấp hơn so với mục tiêu đề ra (16).
Thứ tư, năng lực và kỹ năng số của một bộ phận cán bộ, công chức trong giải quyết thủ tục hành chính còn hạn chế. Trong bối cảnh chuyển đổi số và triển khai chính quyền số, việc vận hành các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải có kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và khả năng xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử. Ở một số địa phương, năng lực số của đội ngũ cán bộ vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn, dẫn đến việc khai thác các hệ thống thông tin chưa đạt hiệu quả cao.
Thứ năm, mức độ hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước có xu hướng tăng, song vẫn còn khoảng cách nhất định giữa kỳ vọng của người dân và chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công. Theo công bố của Bộ Nội vụ, Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2024 đạt trung bình 83,94%, cho thấy vẫn còn gần 16% người dân chưa thực sự hài lòng với việc giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước(17).
4. Giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp trong thời gian tới
Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Việc hoàn thiện thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính là giải pháp có ý nghĩa nền tảng nhằm bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp được vận hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả. Trên cơ sở các quy định của Chính phủ và định hướng cải cách hành chính theo Nghị quyết số 76/NQ-CP về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021–2030, cần tiếp tục rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định liên quan đến thủ tục hành chính theo hướng bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các cấp chính quyền, phù hợp với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Quá trình hoàn thiện thể chế cần tập trung chuẩn hóa thành phần hồ sơ, quy trình xử lý và thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời loại bỏ các quy định chồng chéo, không còn phù hợp với thực tiễn quản lý. Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính cần gắn với việc chuẩn hóa quy trình giải quyết theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ hành chính.
Hai là, xây dựng và hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Trong bối cảnh chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, việc xây dựng và hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính. Do đó, các cơ quan nhà nước cần từng bước hoàn thiện hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm kết nối và tích hợp với Cổng dịch vụ công quốc gia, đồng thời chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ trên môi trường điện tử. Việc phát triển hạ tầng công nghệ cần gắn với triển khai các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước nhằm bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, chính xác, giảm bớt yêu cầu cung cấp lại giấy tờ đã có trong hệ thống dữ liệu của Nhà nước. Việc hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và các hệ thống thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính sẽ góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ hành chính công, đồng thời bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành của chính quyền địa phương 02 cấp được thực hiện thống nhất, hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.
Ba là, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức cấp cơ sở. Trong bối cảnh chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở giữ vai trò trực tiếp trong việc tiếp nhận, xử lý và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Việc đào tạo và bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công nghệ thông tin cho đội ngũ này là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ và bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện thuận lợi trên môi trường điện tử. Nội dung đào tạo cần tập trung vào kỹ năng sử dụng các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, kỹ năng khai thác và sử dụng dữ liệu số, cũng như kỹ năng vận hành các nền tảng dịch vụ công trực tuyến.
Bốn là, hoàn thiện cơ chế kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, việc kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và giảm thiểu yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có trong hệ thống dữ liệu của Nhà nước. Hoàn thiện cơ chế kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương thông qua các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu dùng chung, bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, chính xác và thống nhất trong toàn hệ thống hành chính nhà nước. Việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia như dữ liệu dân cư, doanh nghiệp, đất đai sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm bớt giấy tờ hành chính và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
Năm là, hoàn thiện cơ chế giám sát, đánh giá kết quả cải cách hành chính của các bộ, ngành và chính quyền địa phương. Việc thiết lập và vận hành hiệu quả cơ chế giám sát, đánh giá kết quả cải cách hành chính có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính được thực hiện một cách thực chất và hiệu quả. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả cải cách hành chính của các bộ, ngành và chính quyền địa phương trên cơ sở các bộ chỉ số đánh giá đã được ban hành, như Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index), Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) và các công cụ đánh giá độc lập khác. Trên cơ sở đó, việc hoàn thiện cơ chế giám sát và đánh giá cần gắn kết quả cải cách hành chính với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; đồng thời sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ trong công tác quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số hiện nay.
Cải cách thủ tục hành chính giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương và chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công cho người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy công tác cải cách thủ tục hành chính đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần chuẩn hóa quy trình giải quyết hồ sơ, ứng dụng công nghệ thông tin và từng bước cải thiện môi trường hành chính. Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp vẫn còn một số hạn chế liên quan đến tính tinh gọn của thủ tục, hạ tầng công nghệ và năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và cơ chế giám sát là điều kiện quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại và phục vụ trong giai đoạn hiện nay./.
Ghi chú:
(1), (3) Quốc hội (2025), Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, ban hành ngày 16/6/2025.
(2) Ban Chấp hành Trung ương (2017), Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
(4) Chính phủ (2010), Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 về kiểm soát thủ tục hành chính.
(5) TTXVN – Chính sách & Cuộc sống (2024), Quảng Ninh giải quyết thủ tục hành chính giảm từ 30–40% thời gian so với trước đây, https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/quang-ninh-giai-quyet-thu-tuc-hanh-chinh-giam-tu-30-40-thoi-gian-so-voi-truoc-day/64823.html.
(6) Cổng Thông tin điện tử thành phố Hải Phòng (2024), Một số nét nổi bật trong công tác cải cách hành chính của thành phố Hải Phòng, https://thanhphohaiphong.gov.vn/mot-so-net-noi-bat-trong-cong-tac-cai-cach-hanh-chinh-cua-thanh-pho-hai-phong.html.
(7), (17) Nhân Dân (2025), Chỉ số SIPAS năm 2024 đạt trung bình 83,94%, tăng 1,28% so với năm 2023, https://nhandan.vn/chi-so-sipas-nam-2024-dat-trung-binh-8394-tang-128-so-nam-2023-post870471.html.
(8), (11), (12) Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2025), 100 thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến trong năm 2025, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/100-thu-tuc-hanh-chinh-lien-quan-den-doanh-nghiep-duoc-thuc-hien-truc-tuyen-trong-nam-2025-119250326191942241.htm.
(10) Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2025), Thủ tướng chỉ đạo cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ, https://baochinhphu.vn/thu-tuong-chi-dao-cat-giam-thuc-chat-thu-tuc-hanh-chinh-dieu-kien-kinh-doanh-thoi-gian-giai-quyet-chi-phi-tuan-thu-102250805000735785.htm.
(13) Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2025), Tập trung tháo gỡ khó khăn trong thực hiện thủ tục hành chính, chuyển đổi số giai đoạn đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, https://baochinhphu.vn/tap-trung-thao-go-kho-khan-trong-thuc-hien-thu-tuc-hanh-chinh-chuyen-doi-so-giai-doan-dau-van-hanh-mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-02-cap.
(9) Hà Nội mới / CAND Online (2025), Hà Nội tiếp nhận 66 nghìn hồ sơ, chính quyền 2 cấp vận hành thông suốt, https://cand.com.vn/thoi-su/ha-noi-tiep-nhan-66-nghin-ho-so-chinh-quyen-2-cap-van-hanh-thong-suot-i775889/.
(14) Bộ Thông tin và Truyền thông (2024), Báo cáo chuyển đổi số quốc gia năm 2024.
(15), (16) Chính phủ (2022), Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 – 2025, tầm nhìn đến năm 2030.